IPO 2026: ĐIỀU KIỆN VÀ QUY TRÌNH ĐỂ DOANH NGHIỆP THỰC HIỆN IPO

30/03/2026 Số lần xem: 15 IPO là quá trình một doanh nghiệp lần đầu tiên phát hành cổ phiếu rộng rãi cho công chúng để huy động vốn thông qua thị trường chứng khoán. Hoạt động này không chỉ là một hoạt động gọi vốn mà còn là bước chuyển mình trong chiến lược của doanh nghiệp. Bài viết dưới đây sẽ giúp doanh nghiệp nhìn rõ lợi ích, rủi ro và những điều cần chuẩn bị cho hành trình lên sàn chứng khoán. 1. Lợi ích và rủi ro khi doanh nghiệp tiến hành thực hiện IPO
IPO là một bước ngoặt chiến lược, không chỉ giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn mà còn tái định hình toàn bộ hệ thống quản trị. Tuy nhiên, song hành với cơ hội là những thách thức mà ban lãnh đạo cần nhìn nhận một cách thực tế và có chuẩn bị từ sớm.
 
Lợi ích khi doanh nghiệp thực hiện IPO

• Huy động vốn: Doanh nghiệp có thể thu hút nguồn vốn từ thị trường để phục vụ mở rộng kinh doanh mà không chịu áp lực trả lãi như vay ngân hàng.
• Tăng tính thanh khoản: Cổ phiếu được giao dịch công khai giúp cổ đông dễ dàng mua bán, chuyển nhượng minh bạch hơn.
• Nâng cao uy tín thương hiệu: Việc niêm yết giúp doanh nghiệp gia tăng độ tin cậy với khách hàng, đối tác và nhà đầu tư nhờ việc công bố báo cáo tài chính minh bạch.
• Tạo lợi thế trong M&A: Doanh nghiệp có thể sử dụng cổ phiếu như một công cụ để thực hiện các thương vụ mua bán/ sáp nhập giúp tăng khả năng cạnh tranh.
• Gia tăng giá trị doanh nghiệp: Giá trị công ty có thể được thị trường định giá cao hơn so với sổ sách nếu hoạt động hiệu quả, có uy tín.
• Cải thiện quản trị nội bộ: Quá trình IPO giúp thúc đẩy doanh nghiệp chuẩn hóa hệ thống tài chính, vận hành và quản trị.

Rủi ro khi doanh nghiệp thực hiện IPO

• Chi phí cao và phức tạp: Doanh nghiệp phải chi nhiều cho kiểm toán, tư vấn pháp lý, marketing và tuân thủ các quy định niêm yết. Điều này có thể ảnh hưởng đến dòng tiền và lợi nhuận ngắn hạn.
• Pha loãng quyền sở hữu: Việc phát hành cổ phiếu khiến tỷ lệ nắm giữ của cổ đông sáng lập giảm xuống, tiềm ẩn rủi ro mất quyền kiểm soát.
• Áp lực minh bạch thông tin: Doanh nghiệp phải công bố báo cáo định kỳ và chịu sự giám sát chặt chẽ từ cơ quan quản lý và nhà đầu tư.
• Biến động giá cổ phiếu: Giá cổ phiếu sau IPO phụ thuộc vào thị trường và tâm lý nhà đầu tư khiến doanh nghiệp khó kiểm soát giá trị vốn hóa.
• Áp lực tăng trưởng ngắn hạn: Doanh nghiệp phải đáp ứng kỳ vọng lợi nhuận liên tục, có thể ảnh hưởng đến chiến lược dài hạn.

2. Điều kiện để doanh nghiệp thực hiện IPO
 
Để chào bán cổ phiếu ra công chúng, doanh nghiệp cần đáp ứng các tiêu chuẩn chặt chẽ theo Luật Chứng khoán 2019. Theo Điều 15 khoản 1 của Luật chứng khoán 2019 có điều kiện cụ thể như sau:

• Mức vốn điều lệ đã góp tại thời điểm đăng ký chào bán từ 30 tỷ đồng trở lên tính theo giá trị ghi trên sổ kế toán.
• Hoạt động kinh doanh của 02 năm liên tục liền trước năm đăng ký chào bán phải có lãi, đồng thời không có lỗ lũy kế tính đến năm đăng ký chào bán.
• Có phương án phát hành và phương án sử dụng vốn thu được từ đợt chào bán cổ phiếu được Đại hội đồng cổ đông thông qua.
• Tối thiểu là 15% số cổ phiếu có quyền biểu quyết của tổ chức phát hành phải được bán cho ít nhất 100 nhà đầu tư không phải là cổ đông lớn; trường hợp vốn điều lệ của tổ chức phát hành từ 1.000 tỷ đồng trở lên, tỷ lệ tối thiểu là 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết của tổ chức phát hành.
• Cổ đông lớn trước thời điểm chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng của tổ chức phát hành phải cam kết cùng nhau nắm giữ ít nhất 20% vốn điều lệ của tổ chức phát hành tối thiểu là 01 năm kể từ ngày kết thúc đợt chào bán.
• Tổ chức phát hành không thuộc trường hợp đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc đã bị kết án về một trong các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế mà chưa được xóa án tích.
• Có công ty chứng khoán tư vấn hồ sơ đăng ký chào bán cổ phiếu ra công chúng, trừ trường hợp tổ chức phát hành là công ty chứng khoán.
• Có cam kết và phải thực hiện niêm yết hoặc đăng ký giao dịch cổ phiếu trên hệ thống giao dịch chứng khoán sau khi kết thúc đợt chào bán.
• Tổ chức phát hành phải mở tài khoản phong tỏa nhận tiền mua cổ phiếu của đợt chào bán.

Ngoài các điều kiện nêu trên, doanh nghiệp còn phải tuân thủ các điều kiện chào bán chứng khoán ra công chúng theo Nghị định 155/2020/NĐ-CP. Các quy định này tập trung vào việc đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm của doanh nghiệp trong suốt quá trình phát hành cổ phiếu ra công chúng.

3. Quy trình thực hiện IPO
Theo quy định hiện hành, quy trình IPO được triển khai theo nhiều bước liên tiếp, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng và phối hợp chặt chẽ. Dưới đây là quy trình thực hiện IPO dành cho doanh nghiệp. 

Bước 1: Xin ý kiến cổ đông
Doanh nghiệp tiến hành đánh giá tình hình tài chính, hiệu quả kinh doanh và cần tổ chức họp Đại hội đồng cổ đông để lên kế hoạch IPO bao gồm mục tiêu huy động vốn, loại chứng khoán muốn phát hành và phương án phân phối vốn.

Bước 2: Chuẩn bị
Doanh nghiệp tiến hành lựa chọn đối tác tư vấn uy tín, chuẩn hóa hệ thống quản trị và chuẩn bị hồ sơ pháp lý như hồ sơ xin phép phát hành chứng khoán, báo cáo tài chính đã kiểm toán và các tài liệu liên quan.

Bước 3: Định giá và đăng ký
Doanh nghiệp phối hợp với công ty chứng khoán, kiểm toán và đơn vị tư vấn để định giá chứng khoán, xây dựng phương án phát hành phù hợp với thị trường. Ngoài ra, sau khi đầy đủ giấy tờ doanh nghiệp tiến hành nộp hồ sơ lên Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. 

Bước 4: Công bố thông tin và chào bán cổ phiếu
Sau khi được cấp phép, doanh nghiệp công bố thông tin đợt IPO sắp triển khai, thời gian chào bán và các dữ liệu quan trọng lên các phương tiện truyền thông. Ngoài ra, doanh nghiệp cần triển khai các hoạt động giới thiệu tới nhà đầu tư.

Bước 5: Hoàn tất phân bổ và báo cáo kết quả
Sau khi kết thúc đợt chào bán, doanh nghiệp và các đơn vị tư vấn thực hiện phân bổ cổ phiếu, hoàn tất thanh toán và ghi nhận quyền sở hữu cổ phiếu thông qua Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam. Doanh nghiệp phải báo cáo định kỳ về tình hình sử dụng vốn tới Ủy ban chứng khoán nhà nước và các cổ đông.

Bước 6: Niêm yết và hoạt động sau IPO
Doanh nghiệp bước vào giai đoạn niêm yết cổ phiếu trên sàn chứng khoán. Hồ sơ niêm yết sẽ được thẩm định và phê duyệt trước khi cổ phiếu chính thức giao dịch. Sau IPO, doanh nghiệp phải tuân thủ nghiêm ngặt các nghĩa vụ công bố thông tin để duy trì niềm tin của nhà đầu tư và uy tín trên thị trường.
 
Nhìn chung, IPO là một quy trình nhiều bước, yêu cầu tính chính xác và minh bạch cao. Doanh nghiệp càng chuẩn bị kỹ từ đầu để quá trình triển khai càng thuận lợi và giảm thiểu rủi ro khi lên sàn.

4. Giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu quy trình IPO thành công
Nhiều doanh nghiệp hiện nay trong quá trình thực hiện IPO gặp khó khăn trong việc kiểm soát và minh bạch nguồn lực Khi mới bắt đầu IPO, nhiều vấn đề sẽ bắt đầu bộc lộ rõ nhất như: dữ liệu phân tán ở nhiều phòng ban, báo cáo tổng hợp thủ công và sự thiếu đồng bộ. Điều này không chỉ làm giảm hiệu quả vận hành mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến độ tin cậy khi làm việc với nhà đầu tư trong quá trình chuẩn bị IPO.

Để giải quyết bài toán này, nhiều doanh nghiệp lựa chọn triển khai CADS ERP - Phần mềm Quản trị tổng thể Doanh nghiệp.

Phần mềm giúp tối ưu hóa nguồn lực doanh nghiệp bằng cách kiểm soát và phân bổ toàn diện các hoạt động như mua hàng, bán hàng, quản lý kho, nhân sự, sản xuất, và tài chính - kế toán trên một hệ thống duy nhất. Nhờ đó, dữ liệu được liên thông và cập nhật đồng bộ giữa các phòng ban, giúp doanh nghiệp kiểm soát toàn diện nguồn lực và giảm thiểu sai lệch trong quá trình vận hành. 

Trong đó, phân hệ tài chính giúp doanh nghiệp quản lý dòng tiền hiệu quả, kiểm soát chi phí theo thời gian thực, đồng thời cung cấp cái nhìn tổng thể về tình hình kinh doanh thông qua báo cáo trực quan. Nhờ đó, ban lãnh đạo có thể nhanh chóng cập nhật thông tin, đưa ra quyết định nhanh chóng và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực trong suốt quá trình chuẩn bị IPO.

Bên cạnh đó, việc triển khai CADS ERP giúp doanh nghiệp quản lý và thống kê hiệu quả hoạt động bán hàng giúp đánh giá hiệu quả kinh doanh và đưa ra quyết định kịp thời. Doanh nghiệp có thể kiểm soát kho hàng chính xác, giảm tồn kho và chủ động kế hoạch nhập, xuất. Phần mềm còn giúp quản lý nguyên vật liệu và quy trình sản xuất một cách chặt chẽ, đảm bảo hiệu quả và tính liên tục.

Có thể thấy, việc triển khai một phần mềm ERP bài bản không chỉ giúp doanh nghiệp minh bạch trong nguồn lực, đáp ứng yêu cầu chuẩn bị IPO mà còn tạo ra nền tảng để doanh nghiệp quản trị vững chắc cho giai đoạn tăng trưởng sau khi niêm yết.
 
Kết luận
IPO không chỉ là cơ hội huy động vốn, mà còn là một quá trình quan trọng đối với các doanh nghiệp đang muốn phát triển và mở rộng quy mô hoạt động. Việc hiểu rõ điều kiện, tuân thủ đúng quy trình và đảm bảo tính minh bạch trong toàn bộ hoạt động sẽ là yếu tố quyết định thành công của IPO. 

Để xây dựng nền tảng quản trị minh bạch và sẵn sàng cho quá trình IPO, CADS ERP giúp doanh nghiệp quản lý toàn diện mọi nguồn lực trên một hệ thống duy nhất, từ tài chính - kế toán đến bán hàng, kho vận, sản xuất và nhân sự. Phần mềm luôn đảm bảo dữ liệu được quản lý tập trung, chính xác, nhất quán. CADS ERP là Phần mềm Quản trị tổng thể doanh nghiệp cam kết đồng hành tới cùng, hỗ trợ doanh nghiệp Chuyển đổi số thành công. 

Đăng ký tư vấn ngay để trực tiếp trải nghiệm phần mềm kế toán tối ưu cho doanh nghiệp hiện đại!
-------------------------------------------------------
Công ty Cổ phần Phần mềm CADS
Hotline/Zalo (24/7): 0903402799
CSKH: 19001294
Facebook: https://www.facebook.com/PhanMemCADS/